Agenda

2018

Donderdag 11 oktober Keynote op conferentie NRC live: Toekomst van Onderwijs (Open inschrijving)
Titel: Het lerende brein en de praktijk
Locatie: volgt nog, waarschijnlijk Rotterdam.
Samenvatting: Discussies over hoe we het onderwijssysteem en de manier waarop we leren kunnen verbeteren, zijn uitermate interessant. Maar als we wat afstand nemen, realiseren we ons dat de werking van ons brein een cruciale rol speelt in de ontplooiing. Kind en adolescent zijn nog ‘werk in uitvoering’. Daarom zijn het schools presteren, het verwerven van kennis en het opdoen van ervaringen sterk afhankelijk van de ontwikkeling van de neuropsychologische functies. Tijd dus om te vernemen hoe ons lerende brein nou eigenlijk werkt en hoe docenten, bestuurders en onderwijsvernieuwers aan de slag kunnen met deze inzichten. Wat betekenen de nieuwe inzichten voor de praktijk van het onderwijs? 
Doelgroep: Docenten, bestuurders en onderwijsvernieuwers, evenals studenten.

Vrijdag 15 juni SAVE THE DATE Openbare les Jelle Jolles, Vrije Universiteit Amsterdam (vrij toegankelijk)
Titel (voorlopig): ‘Leren, brein en ontplooiing. Over Leren 2.0’
Locatie: Vrije Universiteit Amsterdam, Amsterdam
Kerninformatie: Jelle Jolles is hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en leidt het Centrum Brein & Leren. Het is zijn doel om onderwijs en opvoeding te laten profiteren van de inzichten die de laatste jaren zijn verkregen over de hersenen, en over het cognitief en neuropsychologisch functioneren. Zijn activiteiten richten zich op ‘de menselijke ontplooiing’ en de factoren die daar bepalend voor zijn. In 2016 verscheen zijn bestseller ‘Het tienerbrein: Over de adolescent tussen biologie en omgeving’.
Jolles pleit voor een actieve dialoog tussen wetenschap en samenleving met als doel het verbeteren van de ontplooiingsmogelijkheden van jeugdigen. Nadere info: www.jellejolles.nl
Samenvatting (voorlopig): Het thema van deze publiekslezing/openbare les is ‘leren’ met een nadruk op ‘de lerende persoon’. Er is veel kennis en inzicht aanwezig binnen de wetenschap. Helaas wordt slechts een deel daarvan toegepast in de maatschappelijke praktijk van onderwijs en opvoeding, voor het ‘levenlang leren’ en voor het stimuleren van de ontplooiing van mensen met een gedragsprobleem of ‘hersendysfunctie’. Een stelling die ik wil verdedigen is dat de dialoog tussen wetenschappers en praktijkprofessionals sterk moet worden bevorderd en dat dat ook gemakkelijk kán. De samenleving moet neuromythen en onderwijsmythen bestrijden en beter gebruik gaan maken van de vele inzichten die in de afgelopen tientallen jaren zijn verkregen. Veel kennis en inzichten die beschikbaar is de gedrags, cognitieve en neurowetenschappen en in de praktijkvelden wordt momenteel niet of nauwelijks gebruikt. Voor goed gebruik van die kennis is een multidimensionele benadering nodig. En een intensiever dialoog tussen de wetenschap en de praktijkvelden. Daardoor kan een stuwmeer aan kennis gebruikt worden door zowel de wetenschappers als de praktijkprofessionals. Ten voordeel van kind en adolescent: LEREN 2.0
Doelgroep: alle belangstellenden zijn welkom.

Vrijdag 15 juni
SAVE THE DATE Landelijk Symposium ‘Het tienerbrein in de praktijk’, Vrije Universiteit Amsterdam (Open inschrijving)
Titel: ‘Het tienerbrein in de praktijk. Over leren, brein en ontplooiing’
Locatie: Vrije Universiteit Amsterdam, Amsterdam
Informatie (voorlopig): Het symposium richt zich op ‘de adolescent (en pre-adolescent) en zijn functioneren’. Aan de orde komen thema’s zoals nieuwsgierigheid, het denken en het redeneren. En de belangrijke vaardigheden binnen het domein van de executieve functies, zoals zelfinzicht, zelfregulatie, planning en empathie. En de sociale cognities die zo belangrijk zijn voor de interactie van de adolescent met de samenleving. Bewegen, aandacht en aandachtsstoornissen en veel voorkomende functiestoornissen worden besproken. Alle sprekers zijn gepromoveerd neuropsycholoog met veel ervaring in de samenwerking met het toegepaste praktijkveld. Wat hen ook bindt is een grote interesse in multidimensionele samenwerking met andere wetenschappelijke- en praktijkprofessionals.
Doelgroep: professionals in onderwijs en opvoeding, coaches, alsmede wetenschappers en beleidspersonen die werken in onderwijsvernieuwing en/of met het zich ontwikkelende kind of adolescent. Wat hen bindt is de interesse in ontplooiing van kinderen en jeugdigen en een multidisciplinaire aanpak van de onderwijsvernieuwing.

Maandag 4 juni (Open inschrijving) Lezing nationaal OJ Congres
Jolles, J. (2018). Steun, sturing en inspiratie zijn essentieel voor de ontplooiing. Lezing op het Nationaal congres Onderwijs, ouders en jeugdhulp (OJ congres).
Kerninformatie. Jelle Jolles is universiteitshoogleraar neuropsychologie aan de VU in Amsterdam en leidt het Centrum Brein & Leren. Hij pleit voor een actieve dialoog tussen wetenschap en samenleving met als doel het verbeteren van de ontplooiingsmogelijkheden van jeugdigen. Hij is ook auteur van de bestseller ‘Het tienerbrein’ dat eind 2016 is uitgekomen en dat veel in onderwijs en opvoeding wordt gebruikt. Nadere info: www.jellejolles.nl.
Locatie: congreslocatie Domstad Utrecht, nadere informatie volgt.
Samenvatting. Het doel van de lange periode tussen geboorte en volwassenheid is om veel ervaringen op te doen, nieuwe kennis te verwerven en om te leren van die kennis en ervaringen. Kind en tiener zijn werk in uitvoering. De persoon ontwikkelt zich en het brein komt tot rijping. Gezin, buurt, school en leraar zijn bepalend voor die ontwikkeling. Maar ook het brein is essentieel: recentelijk is gebleken dat de hersenen nog doorrijpen tot ver na het 20e jaar. De ouder en de leraar zijn daarvoor nodig. Zij vormen samen de motor van de talentontwikkeling en zorgen dat de jongere de kennis en ervaringen kan opdoen die nodig zijn voor de hersenrijping én de persoonlijke groei.
Leraar en ouders zorgen voor steun, sturing en inspiratie. Daartoe verschaffen ze de rijke omgeving die nodig is voor persoonlijke groei. Ze zorgen ervoor dat ‘de stoplichten van de ontplooiing op groen worden gezet’. In geval van oranje of zelfs rode stoplichten is sprake van een schrale leer- en leeromgeving. In dat geval is er meer kans op ontwikkelingsvertraging, leerproblemen en gedragsproblemen rond ADHD, autisme en verwante condities. Toch wijst recent onderzoek naar de neuropsychologische ontwikkeling erop dat ADHD minder vaak voorkomt dan wel eens wordt gerapporteerd. Hetzelfde geldt voor ernstige problematiek op gebied van lezen en rekenen. Hier is winst te behalen op gebied van de diagnostiek, maar ook op gebied van de begeleiding, training en stimulans van de betreffende kinderen en tieners.
In de voordracht wordt hierop ingegaan, waarbij een pleidooi wordt gegeven voor het actief stimuleren van de ontwikkeling van de executieve functies, in het bijzonder het zelfinzicht, zelfregulatie, impulscontrole en empathie. Deze leiden effectief tot persoonlijke groei; die heeft grote impact voor zowel schools presteren als voor sociaal functioneren. Daarmee worden in de voordracht handvatten gegeven voor de samenwerking tussen onderwijs, ouders en jeugdhulp.
Doelgroepen: onderwijs, ouders en jeugdhulp.

Dinsdag 1 juni Keynote op congres LBRT (Open inschrijving)
Titel
: Het Tienerbrein en de executieve vaardigheden: over trainen en inspireren.
Kerninformatie: Jelle Jolles is hoogleraar neuropsychologie aan de VU in Amsterdam en leidt het Centrum Brein & Leren. Hij pleit voor een actieve dialoog tussen wetenschap en samenleving met als doel het verbeteren van de ontplooiingsmogelijkheden van jeugdigen. Hij is ook de auteur van de beststeller ‘Het tienerbrein’ dat eind 2016 is uitgekomen en dat veel in onderwijs en opvoeding wordt gebruikt. Nadere info: www.jellejolles.nl .
Locatie: Amersfoort (adres volgt)
Samenvatting. In deze keynote bespreek ik ‘wat iedere onderwijsprofessional zou moeten weten over de executieve functies’. Er worden handvatten gegeven om te werken aan het zelfinzicht en de vaardigheden van de tiener. Wat betekent het om te weten ‘dat de tiener werk in uitvoering’ is? Hoe stimuleer je zijn nieuwsgierigheid en hoe ontwikkel je het denken en de denkvaardigheden? Welke executieve functies zijn er eigenlijk, en welke handvatten hebben we om de handelingsvaardigheden, zelfinzicht en zelfregulatie, het evaluerend vermogen en andere te stimuleren? In de keynote wordt ook ingegaan op individuele verschillen tussen leerlingen, op jongens-meisjes verschillen en op onderpresteren.
Doelgroep: remedial teachers, leden van de LBRT

Donderdag 18 mei Lezing als onderdeel van theaterprogramma Frascati Issues #REBEL. (Open inschrijving)
Titel: Het rebelse brein. Tienertijd periode van kansen en mogelijkheden.
Locatie: Frascati, Nes 63, 1012 KD Amsterdam.
Samenvatting: Het theaterprogramma Frascati Issues #REBEL gaat over jong zijn in Amsterdam en over het vinden van je eigen stem tegen alle verwachtingen in. En eigenlijk geldt dit voor jongeren in heel Nederland. Het programma biedt een unieke manier om in een theatrale context samen iets in te vullen over die tiener, die we soms maar weinig begrijpen. Op vrijdagavond 18 mei geef ik in deze reeks een lezing aan opvoeders die hun tiener beter willen leren kennen. Door het geven van praktische toepassingen weet je als opvoeder wat je met deze kennis en inzichten kan doen. Mijn insteek is die van ‘de tienertijd als periode van kansen en mogelijkheden’. Het is dan ook de uitdaging om als ouder/opvoeder ‘de gebruiksaanwijzing van de tiener te leren kennen’. Als we ons realiseren dat tieners nog ‘werk in uitvoering’ zijn dan blijken er veel meer mogelijkheden te zijn om onze tiener door die lange en intensieve periode van de adolescentie te loodsen. Ik bespreek er deze avond vijf.
Doelgroep: opvoeders en ouders.

Donderdag 17 mei Landelijk congres ‘Succesvol studeren. Hoe stimuleer je studiesucces in het hbo?’ (Open inschrijving)
Titel: Over zelfinzicht en het leerproces van de hbo-student en wat de docent daaraan kan doen.
Kerninformatie: Jelle Jolles is hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en leidt het Centrum Brein & Leren. Het is zijn doel om onderwijs en opvoeding te laten profiteren van de inzichten die de laatste jaren zijn verkregen over de hersenen, en over het cognitief en neuropsychologisch functioneren. Zijn activiteiten richten zich op ‘de menselijke ontplooiing’ en de factoren die daar bepalend voor zijn. In 2016 verscheen zijn bestseller ‘Het tienerbrein: Over de adolescent tussen biologie en omgeving’.
Jolles pleit voor een actieve dialoog tussen wetenschap en samenleving met als doel het verbeteren van de ontplooiingsmogelijkheden van jeugdigen. Nadere info: www.jellejolles.nl
Samenvatting: De adolescent is ‘werk in uitvoering’ tot ver na het twintigste jaar. Ook studenten in het hoger onderwijs hebben nog veel kennis en ervaringen op te doen. Veel van hun neuropsychologische vaardigheden zijn nog volop in ontwikkeling. Veel studenten presteren veel minder goed dan waartoe ze intellectueel in staat zijn. Dat komt omdat hun zelfinzicht en zelfregulatie en verwante functies nog niet optimaal ontwikkeld zijn. De docent in het ho heeft een belangrijke taak in het verzorgen van de randvoorwaarden waarbinnen de student juist beter kan worden in deze en in andere ‘executieve functies’. Daarover en over ‘sturing en inspiratie’ gaat deze voordracht.
Doelgroep: docenten in het hbo; andere belangstellenden zijn welkom.

Donderdag 5 april 3e landelijke Toetsrevolutiecongres ‘Zelfsturend leren’ (Open inschrijving)
Titel:  Over zelfsturing en neuropsychologische ontwikkeling: train de executieve functies!
Kerninformatie: Jelle Jolles is hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en leidt het Centrum Brein & Leren. Het is zijn doel om onderwijs en opvoeding te laten profiteren van de inzichten die de laatste jaren zijn verkregen over de hersenen, en over het cognitief en neuropsychologisch functioneren. Zijn activiteiten richten zich op ‘de menselijke ontplooiing’ en de factoren die daar bepalend voor zijn. In 2016 verscheen zijn bestseller ‘Het tienerbrein: Over de adolescent tussen biologie en omgeving’.
Jolles pleit voor een actieve dialoog tussen wetenschap en samenleving met als doel het verbeteren van de ontplooiingsmogelijkheden van jeugdigen. Nadere info: www.jellejolles.nl
Samenvatting. Op het derde Toetsrevolutiecongres wordt ingegaan op het thema ‘zelfsturing’. Een van de mogelijke bedoelingen van formatief toetsen is om de zelfregulatie van leerlingen te verbeteren, zodat zij meer eigenaar worden van hun leer- en onderwijsproces en gemotiveerder raken. Maar hoe kan de zelfsturing van leerlingen georganiseerd en aangemoedigd worden? De sprekers op dit congres proberen dat middels praktijkvoorbeelden en wetenschappelijk onderzoek te beantwoorden. Ik richt me op de leerling en de ontwikkeling van zijn vaardigheden op gebied van zelfinzicht, zelfsturing en andere executieve functies. Leraren en opvoeders (algemeen: ‘de omgeving’) kan veel doen om deze tot ontwikkeling te brengen. Nieuwe onderwijsinterventies zoals ‘Leer de tiener kennen’ worden besproken en handvatten worden gegeven voor het uitdagen van de leerling, gerichte feedback en inspiratie door de leraar.
Doelgroep van het congres: ‘iedereen die serieus en enthousiast aan de slag wil met formatief toetsen’.

Dinsdag 3 april Ouderavond Vrijzinnig-Christelijk Lyceum (VCL) Den Haag
Titel: Het Tienerbrein. Waarom doen tieners wat ze doen?
Kerninformatie: Op de ouderavond spreekt Jelle Jolles, hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij doet onderzoek naar ons cognitief functioneren en is actief op gebied van onderwijsvernieuwing. Hij heeft onlangs het boek “Tienerbrein, over de adolescent tussen biologie en omgeving” uitgebracht. Een positief boek over tieners vanuit een liefdevolle benadering.
Locatie: VCL, Den Haag
Samenvatting: Hoe kan het dat de leerling of student het ene moment volkomen ongeïnteresseerd is en even later juist super gemotiveerd? Waarom vinden de meeste tieners hun smartphone belangrijker dan huiswerk? Hoe komt het dat slimme studenten toch slechte cijfers halen?
Tijdens deze avond worden handvatten gegeven om te werken aan het zelfinzicht van de tiener, de leermotivatie en persoonlijke groei. Wat betekent het om te weten ‘dat de tiener werk in uitvoering’ is? Moeten we de tiener sturen of vrijlaten? Hoe stimuleer je zijn nieuwsgierigheid? Waarover kun je in gesprek met je tiener? En hoe reageren we op dit moment als onze tieners een beroep op ons doen? Hoe kunnen we dit met nog meer effect doen? En hoe kunnen we dat als ouders én docenten samen het beste doen? Jolles gaat tevens in op een aantal facetten van de neuropsychologische ontwikkeling. Deze houdt niet op in klas drie of vier, maar loopt een hele tijd door en het is belangrijk om te weten: ‘een traaggroeiende boom kan ook de hoogste boom worden’, aldus Jolles. Deze avond is dus nadrukkelijk voor ouders van onze kinderen in alle leerjaren bestemd.
Doelgroep: ouders van leerlingen op het VCL

Dinsdag  3 april Workshop voor leraren Vrijzinnig-Christelijk Lyceum (VCL) Den Haag
Titel: Het Tienerbrein. Waarom doen tieners wat ze doen? Handvatten voor de leraar
Kerninformatie: Jelle Jolles is hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en leidt het Centrum Brein & Leren. Het is zijn doel om onderwijs en opvoeding te laten profiteren van de inzichten die de laatste jaren zijn verkregen over de hersenen, en over het cognitief en neuropsychologisch functioneren. Zijn activiteiten richten zich op ‘de menselijke ontplooiing’ en de factoren die daar bepalend voor zijn. In 2016 verscheen zijn bestseller ‘Het tienerbrein: Over de adolescent tussen biologie en omgeving’.
Jolles pleit voor een actieve dialoog tussen wetenschap en samenleving met als doel het verbeteren van de ontplooiingsmogelijkheden van jeugdigen. Nadere info: www.jellejolles.nl
Samenvatting. Op deze workshop voor leraren bespreek ik ‘wat zou iedere leraar moeten weten over de tiener’. Er worden aan de leraar handvatten gegeven om te werken aan het zelfinzicht van de tiener, de leermotivatie en persoonlijke groei. Wat betekent het om te weten ‘dat de tiener werk in uitvoering’ is? Moeten we de tiener sturen of vrijlaten? Hoe stimuleer je zijn nieuwsgierigheid? Waarover kun je in gesprek met je tiener? En hoe reageer je als leraar de leerling een beroep op je doet? Hoe kunnen we dit met nog meer effect doen? Hoe om te gaan met gebrek aan motivatie, en welke mogelijkheden zijn er om de leerling te boeien en ‘aan het denken te zetten’? Aan de orde komen de executieve functies, en in het bijzonder zelfinzicht en zelfregulatie. En er wordt gesproken over individuele verschillen tussen leerlingen, over jongens-meisjes verschillen en onderpresteren.
Doelgroep: docenten en andere onderwijsmedewerkers van het VCL

Dinsdag 27 maart Ouderavond Hermann Wesselink College Amstelveen
Titel: Het Tienerbrein. Waarom doen tieners wat ze doen?
Kerninformatie: Op de ouderavond spreekt Jelle Jolles, hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij doet onderzoek naar ons cognitief functioneren en is actief op gebied van onderwijsvernieuwing. Hij heeft onlangs het boek “Tienerbrein, over de adolescent tussen biologie en omgeving” uitgebracht. Een positief boek over tieners vanuit een liefdevolle benadering.
Samenvatting: Hoe kan het dat de leerling of student het ene moment volkomen ongeïnteresseerd is en even later juist super gemotiveerd? Waarom vinden de meeste tieners hun smartphone belangrijker dan huiswerk? Hoe komt het dat slimme studenten toch slechte cijfers halen?
Tijdens deze avond worden handvatten gegeven om te werken aan het zelfinzicht van de tiener, de leermotivatie en persoonlijke groei. Wat betekent het om te weten ‘dat de tiener werk in uitvoering’ is? Moeten we de tiener sturen of vrijlaten? Hoe stimuleer je zijn nieuwsgierigheid? Waarover kun je in gesprek met je tiener? En hoe reageren we op dit moment als onze tieners een beroep op ons doen? Hoe kunnen we dit met nog meer effect doen? En hoe kunnen we dat als ouders én docenten samen het beste doen? Jolles gaat tevens in op een aantal facetten van de neuropsychologische ontwikkeling. Deze houdt niet op in klas drie of vier, maar loopt een hele tijd door en het is belangrijk om te weten: ‘een traaggroeiende boom kan ook de hoogste boom worden’, aldus Jolles. Deze avond is dus nadrukkelijk voor ouders van onze kinderen in alle leerjaren bestemd.
Doelgroep: ouders van leerlingen op het Hermann Wesselink College

Donderdag 22 maart ( Open inschrijving)
Jolles, J. (2018). ‘De student en zijn brein: over leren en nieuwsgierigheid’. Keynote op Docentenmiddag Onderzoeksvaardigheden 2018 (Boom hoger onderwijs).
Kerninformatie. Jelle Jolles is toegepast neuropsycholoog en neurowetenschapper en een veelgevraagd spreker. Hij is hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam en leidt het Centrum Brein en leren dat onderzoek doet op het gebied van leren, onderwijs en opvoeding in relatie tot de ontwikkeling van de hersenen. In 2016 verscheen zijn bestseller Het tienerbrein.
Locatie: De Witte Vosch, Utrecht.
Samenvatting. De student is ‘werk in uitvoering’. Hij ontwikkelt neuropsychologische vaardigheden en zijn brein rijpt tot ver na het 20e jaar. Hij is nieuwsgierig en ondernemend maar mist nog de ervaring en kennis die nodig zijn om effectief te leren. De docent is uiterst belangrijk om hem steun, sturing en inspiratie te geven in het proces van ontplooiing. In deze presentatie wordt daarop ingegaan en worden aanbevelingen gedaan voor het stimuleren van de executieve functies die in deze levensfase nog volop in ontwikkeling zijn.

Donderdag 8 februari (Open inschrijving)
Jolles, J. (2018). Het Tienerbrein. Lezing in special event reeks van The School of Life: Ouderschap. Hoe doe je dat?
Kerninformatie. Jelle Jolles is klinisch neuropsycholoog en neurowetenschapper en een veelgevraagd spreker. Hij is hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam en leidt het Centrum Brein en leren dat onderzoek doet op het gebied van leren, onderwijs en opvoeding in relatie tot de ontwikkeling van de hersenen. In 2016 verscheen zijn bestseller Het tienerbrein: Over de adolescent tussen biologie en omgeving.
Locatie: Oude Lutherse Kerk, Amsterdam.
Samenvatting. Een tienerzoon of dochter stelt je regelmatig voor grote uitdagingen. Het ene moment is hij of zij verstandig en maakt hij volwassen keuzes. Het andere moment neemt hij veel te veel risico of brengt zij zichzelf en anderen in gevaar. Staat je tiener onder invloed van leeftijdsgenoten? Of rebelleren ze tegen jou als ouder? Hoe kun je je tiener steunen in zijn ontwikkeling? Tijdens deze avond vertelt Jolles hoe je als ouder je tiener het beste kunt helpen in de verschillende fases waar hij doorheen gaat in de lange periode van de adolescentie.
Jolles beschouwt de adolescentie als een periode van kansen en mogelijkheden. Daarin ziet hij tieners als ‘werk in uitvoering.’ Vanaf ongeveer 10 jaar tot en met 25 jaar zijn de hersenen volop in ontwikkeling. Feedback uit de omgeving is dan cruciaal voor hoe een tiener zich ontplooit. De ouders staan hierin centraal. Volgens Jolles zijn steun, sturing en inspiratie bepalend voor de kennis-ontwikkeling, en ook voor het opdoen van ervaringen, voor creativiteit en motivatie, voor sociale vaardigheden, kennis en inzicht. Als ouder speel je dan ook vele rollen. Naarmate je tiener ouder wordt, verandert je rol: van ‘manager’ word je ‘coach’ en daarna ‘mentor’ en tenslotte ‘adviseur’. Opvoeden is voorwaarden creëren en stimuleren. Dit betekent af en toe grenzen stellen, maar vooral er op belangrijke momenten voor je tiener zijn.
Met zijn kennis over de ontwikkeling van ‘de tiener in zijn context’ geeft Jolles inzichten over het denken van de tiener en over het tienerbrein. Hiermee kun je het gedrag van je kind tussen de 8 en 24 jaar beter begrijpen. Daarnaast krijg je handvatten over de manier waarop je als ouder je tiener kan ondersteunen in de ontplooiing tot volwassene. Hoe denkt de tiener, en wat kun je als ouder doen om hem te inspireren en om goed met elkaar in gesprek te blijven? Daarmee staat jouw rol als ouder centraal en leer je dus niet alleen meer over je zoon of dochter maar ook over jezelf in relatie tot je tiener.

Zaterdag 20 januari (Open inschrijving)
Jolles, J. (2018). Wat iedere leraar zou moeten weten van de executieve functies (en waarom). Workshop op researchED Amsterdam 2018.
Kerninformatie. Jelle Jolles is Universiteitshoogleraar Neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en leidt het Centrum Brein & Leren. Tevens coördineert hij het landelijke koepelprogramma LEREN dat valt onder het Nationaal Initiatief Hersenen & Cognitie (NIHC) van NWO. Hij maakt zich sterk voor de dialoog tussen wetenschappelijk onderzoek en samenleving. Daarbij gaat het om onderwijs en opvoeding en om ‘levenlang leren’ bij kinderen, tieners, volwassenen, ouderen en patiënten met een hersendysfunctie. Jolles’ doel is om onderwijs en opvoeding te laten profiteren van de inzichten die de laatste jaren zijn verkregen over de hersenen en over het cognitief en neuropsychologisch functioneren. Zijn activiteiten richten zich op ‘de menselijke ontplooiing’ en de factoren die daar bepalend voor zijn.
Locatie: Herman Wesselink College, Amsterdam.
Samenvatting. De executieve functies ontwikkelen zich over de lange periode vanaf de vroege kindertijd tot ver na het twintigste jaar. De executieve functies zorgen dat we kunnen plannen en prioriteren, dat we begrijpen ‘oh, gaat de leerstof hierover?’, dat onze leerling zijn impulsen kan remmen, en dat hij niet alleen maar gericht is op wat er in het hier-en-nu gebeurt. Bijzonder belangrijk is dat de executieve functies zich niet ‘zomaar vanzelf’ ontwikkelen, ook al hangen ze sterk samen met het functioneren van netwerken in de hersenen. Nee: het is juist de gerichte input uit de omgeving (leraar, coach, ouder, mentor) die de vaardigheid van kind en tiener ontwikkelt. Daarom is gerichte sturing en inspiratie (‘training’) van de leraar nodig. In deze presentatie komen de tien belangrijkste executieve functies aan de orde. Maar ook onze lessenseries rond ‘Leer de tiener kennen’ en ‘Breinlessen’ die wij hebben ontwikkeld en hun gebruik in de schoolse praktijk.

Donderdag 18 januari (Open inschrijving)
Jolles, J. (2018). Waarom het brein van boeken houdt en wat dat betekent. Lezing tijdens seminar KVB Boekwerk 2018: Strijd om de tijd.
Kerninformatie. Jelle Jolles is Universiteitshoogleraar Neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en leidt het Centrum Brein & Leren. Jolles is afgestudeerd in zowel de neurowetenschappen (neurochemie) als in de gedragswetenschappen (neuropsychologie). Bovendien is hij praktijkprofessional in de klinische neuropsychologie. De focus in zijn werk ligt vooral op het domein van cognitieve ontwikkeling, leren en het brein bij de doelgroep kinderen, tieners en bijna-volwassenen. Hij is een veel gevraagd spreker en schreef diverse boeken, waaronder zijn bestseller ‘Het tienerbrein’ (2016) en ‘Ellis en het verbreinen’ (2011). Jolles publiceert regelmatig in Nederlandstalige vak- en publiekstijdschriften en in de internationale literatuur.
Locatie: Science museum NEMO, Amsterdam.
Samenvatting. Aanleiding voor het seminar ‘Strijd om de tijd’ is de publicatie van het onderzoek van Het Sociaal en Cultuur Planbureau over leestijd. Dit onderzoek is tot stand gekomen in samenwerking met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en uitgevoerd met steun van de Stichting Lezen, de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB), KVB Boekwerk en de Koninklijke Bibliotheek (KB). Het seminar staat in het teken van het veranderend media- en leesgedrag van de consument en wat deze ontwikkeling betekent voor de samenleving en het boekenvak.

2017

Dinsdag 7 december (Open inschrijving)
Jolles, J. (2017). Leer de tiener kennen, in-leven en denken. Over psychologie op de middelbare school. Lezing op de debatmiddag van Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP), Hyperion Lyceum Amsterdam en Uitgeverij Ploegsma.
Locatie: Hyperion College, Amsterdam-Noord.
Kerninformatie: Prof. dr. Jelle Jolles, universiteitshoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, geeft leiding aan het Centrum Brein & Leren aan de VU en is auteur van o.a. de bestseller Het tienerbrein; hij is verantwoordelijk voor onderwijsinnovaties op basis van de neuropsychologie.
Samenvatting. Psychologie in het curriculum op de middelbare school kan een belangrijke rol spelen in de persoonlijke groei van de leerling én diens motivatie en leerprestaties. In menig Europees land en in de Verenigde Staten wordt psychologie al aangeboden aan middelbare scholieren. In Nederland is deze belangstelling voor psychologie voorzichtig groeiende. Onder andere het Hyperion Lyceum en het Cartesius 2 hebben psychologie opgenomen in het curriculum. Daarnaast zijn er scholen die, in samenwerking met het Centrum Brein & Leren ‘Breinlessen’ verzorgen . Via deze breinlessen krijgt de leerling kennis over neuropsychologische functies zoals aandacht, plannen en zelfinzicht.
In deze presentatie gaat het om de neuropsychologische ontwikkeling van kind en tiener. Ik pleit voor zogenaamd ‘tweedestrooms onderwijs’. Dat is erop gericht om de leerling te stimuleren in de ontwikkeling van zelfinzicht en in het reguleren van het eigen gedrag. Inzichten verkregen uit de psychologie zijn belangrijk voor het trainen van cognitieve vaardigheden en kunnen een essentiële rol spelen in het leren plannen, kiezen en beslissen. Door gerichte lessen over de zich ontwikkelende tiener in zijn sociale context, kunnen leer- en studiemotivatie, maar ook emotionele verwerking en sociaal gedrag, zich bij de tiener ontwikkelen. School, leerprestaties en vooral de ontplooiing van de leerling zijn erbij gebaat.

Donderdag 23 november (Open inschrijving)
Jolles, J. (2017). De leraar is de motor: over steun, sturing en inspiratie. Keynote op het landelijke congres ‘High impact teaching’ georganiseerd door Onderwijsadviesbureau Dekkers.
Locatie: Midden Nederland Hallen, Barneveld.
Kerninformatie: Jelle Jolles is Universiteitshoogleraar Neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en leidt het Centrum Brein & Leren. Hij houdt zich bezig met onderwijsinnovatie en talentontwikkeling en met de cognitieve veroudering. Zijn standpunt is dat biologie én omgeving bepalend zijn voor ontplooiing.

Donderdag 23 november (Open inschrijving)
Jolles, J. (2017). Over executief functioneren en het lerende brein. Handvatten voor de praktijk in het mbo. Keynote op het landelijke mbo congres.
Locatie: Apeldoorn, Orpheus theater.
Samenvatting. De tiener is werk in uitvoering. Het doel van de tienertijd is om veel ervaringen op te doen, veel kennis te verwerven, en om te leren van die kennis en ervaringen. Recent wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de adolescent nog uitrijpt tot (ver) na het 20e jaar. De hersenen zijn nodig voor de ontplooiing maar de omgeving evenzeer. Leraar en ouder zijn samen de ‘motor van de talentontwikkeling’ omdat ze de voorwaarden creëren waarbinnen de jongere de kennis en ervaringen kan opdoen die voor de hersenrijping en persoonlijke groei nodig zijn. Leraar en ouders zorgen voor steun, sturing en inspiratie. Daarmee bereiken ze dat de z.g. ‘executieve functies’ zich goed ontwikkelen. In afgelopen jaren zijn deze ook wel eens beschreven als ‘non- cognitieve functies’. Het gaat om zelfinzicht en zelfregulatie, begrijpen van de intenties van de ander, empathie, het vermogen om te plannen en prioriteren en andere functies. Deze zijn essentieel voor het leren en voor de persoonlijke groei. In de voordracht wordt dit toegespitst op ‘wat heeft de mbo-student en zijn leraar hieraan?’. De spreker houdt een pleidooi voor breder vorming waarbij ook denken en redeneren alsmede interesse en creatief ondernemen belangrijk zijn.

Woensdag 21 november
Jolles, J. (2017). Het lerende brein. Tussen biologie en omgeving. Workshop voor leraren binnen de Focus conferences ‘Breinkunde in het onderwijs’.
Locatie: Nijenrode

Vrijdag 16 november (Open Inschrijving)
Jolles, J. (2017). Het kind en zijn brein. Over nieuwsgierigheid, denken en handelen. Keynote op de ECNO conferentie ‘Taal, lezen en rekenen: wat werkt echt?’
Locatie: Groningen

Donderdag 15 november (Open inschrijving)
Jolles, J. (2017). De laat-adolescent en zijn brein; over moeite met kiezen en beslissen. Keynote landelijke conferentie ‘The next student’. Studiecentrum Bedrijf en Overheid.
Locatie: Jaarbeurs Utrecht

Maandag 6 november (Open inschrijving)
Jolles, J. (2017). Het tienerbrein in de praktijk. Twee keynotes voor Congres Content.
Locatie: Regardz zalencentrum Amersfoort
Samenvatting. Wat gebeurt er allemaal in de bovenkamer van je leerlingen?
Waarom vindt een leerling zijn smartphone belangrijker dan zijn huiswerk? Waarom doen tieners soms zulke onverantwoorde dingen? Hoe komt het dat tieners het ene moment onhandelbaar en onredelijk kunnen zijn en tien minuten later positief en constructief? Jelle Jolles, neuropsycholoog en neurowetenschapper, weet het antwoord. Bij een tiener is namelijk Werk in Uitvoering. De hersenrijping en neuropsychologische ontwikkeling lopen door tot ver in hun twintigste. Naast kennis en ervaringen doen ze brede cognitieve vaardigheden op. Hun zelfinzicht, empathie, en het vermogen om te plannen en te kiezen maar ook denken en redeneren ontwikkelen. Wat er allemaal in de bovenkamer van je leerlingen gebeurt, dat leer je tijdens een praktische middag o.l.v. Jelle Jolles. Hij zal het hebben over ‘Steun, sturing en inspiratie’ en waarom de leraar en opvoeders essentieel zijn voor de neuropsychologische ontwikkeling van je leerlingen.
De tieners van nu, zijn de ondernemers van de toekomst. Juist daarom is het zo belangrijk dat tieners gesteund worden in hun groeiproces. De steun die tieners in hun omgeving ervaren, is van essentiële meerwaarde op het succesvol rijpen van hun hersenen. Tieners hebben in deze periode recht op grenzeloze liefde, maar uiteraard ook op liefdevolle begrenzing. Tijdens deze middag ga jij als deelnemer leren, hoe je de jongeren van nu kunt helpen om een weg te vinden naar een succesvolle toekomst. Want niet alleen is er in het brein Werk in Uitvoering. Ook voor jou is er na dit symposium Werk in Uitvoering. Ben jij op zoek naar een succesvolle verbinding tussen het tienerbrein en de omgeving? Schrijf je dan in voor deze unieke middag.
Na afloop krijg je het boek ‘Het tienerbrein, Over de adolescent tussen biologie en omgeving’ (Jelle Jolles). Wil je een persoonlijke boodschap van de auteur in je nieuwe boek? Hij neemt graag de tijd voor je na afloop van het symposium.

Woensdag 1 november
Jolles, J. (2017). De lerende tiener en zijn brein. Over steunen, sturen en inspireren. Workshop voor staf van de LMC scholengroep in het kader van de LMC academie.
Locatie: Rotterdam

Donderdag 12 oktober
Jolles, J. (2017). Wat kan het jongerenbrein aan? Over zelfinzicht, keuzegedrag en empathie. Workshop Anne Frankstichting.
Locatie: Amsterdam

Woensdag 11 oktober
Jolles, J. (2017). Kind en tiener in een ‘brein- perspectief’: handvatten voor de onderwijspraktijk. Keynote op de studiedag van de INNOVO scholengroep.
Locatie: Heerlen, Parktstad Theater

Maandag 9 oktober
Jolles, J. (2017). Kind en tiener zijn ‘werk in uitvoering’: over leren, planning en nieuwsgierigheid. Ouderavond Hildebrant van Loonschool.
Locatie: Amsterdam
Samenvatting. Veel kinderen en jonge tieners zijn verstandig en weten al heel veel. Maar ze doen soms van die domme dingen en hun schoolcijfers zijn soms minder goed dan verwacht. Hoe komt dat? Dat komt omdat zelfs het oudere kind en de tiener nog ‘werk in uitvoering’ zijn. Zijn hersenen zijn nog aan het rijpen. En hij is zelf ontplooit zich nog tot ver na het twintigste jaar. Welke handvatten zijn er voor ouders om oudere kinderen en ook tieners te begeleiden? Daar gaat het om in deze presentatie. Nieuwe inzichten over de ontwikkeling van je kind worden besproken. En ook wat kun je doen om zijn werkaanpak en motivatie te stimuleren. Nieuw leermateriaal wordt besproken zoals ‘Het Breinplein’ en ‘De Denkplaten’ waarmee het denken en redeneren maar ook de nieuwsgierigheid wordt gestimuleerd. Speciale aandacht is er voor de planning, de concentratie en de z.g. ‘zelfreflectie’. De avond bestaat uit een lezing van Jolles met veel mogelijkheid om vragen te stellen. De workshop baseert zich mede op het boek ‘Het Tienerbrein’ van Jelle Jolles.

Zaterdag 7 oktober (Open inschrijving voor leraren; keynote op congres Onderwijscorporatie)
Jolles, J. (2017). Leren, presteren en inspireren: de leraar is de motor. Keynote op het jaarlijkste Lerarencongres van de Onderwijscorporatie.
Locatie: Jaarbeurs Utrecht.
Samenvatting Jolles vertelt over de samenhang tussen hersenrijping en cognitieve vaardigheden, leermotivatie, nieuwsgierigheid en de zogenaamde ‘executieve functies’. Hij geeft leraren handvatten voor het stimuleren van zelfinzicht en leergedrag, nodig voor schools presteren en persoonlijke groei van leerlingen.

Donderdag 5 oktober
Jolles, J. (2017). De lerende tiener (en zijn brein): handvatten voor het onderwijs. Workshop Studiedag Nuborgh College Lambert Franckens.
Locatie: Elburg

Donderdag 28 september
Jolles, J en Marthe van der Donk (2017). Hoe de tiener leert plannen en handelen. Murmellius gymnasium Alkmaar. Workshop voor ouders.
Locatie: Alkmaar
Door: deze workshop wordt verzorgd door prof Jelle Jolles en dr Marthe van der Donk. Beiden zijn aangesteld bij het Centrum Brein & Leren van de VU in Amsterdam. Prof Jolles is de auteur van de recent uitgekomen bestseller ‘Het tienerbrein’. Deze is vanaf 21 september in een Midprice editie verkrijgbaar is.
Samenvatting: Veel tieners zijn verstandig en weten heel veel. Maar ze doen soms van die domme dingen en hun schoolcijfers zijn soms minder goed dan verwacht. Hoe komt dat? Dat komt omdat de tiener nog ‘werk in uitvoering’ is. Zijn hersenen zijn nog aan het rijpen en hij is zelf nog tot ver na het twintigste jaar bezig met zijn ontplooiing. Welke handvatten zijn er voor ouders om de tienerzoon of -dochter te begeleiden? Daar gaat het om in deze workshop. Nieuwe inzichten over de ontwikkeling van je tiener worden besproken en wat kun je doen ter stimulans van zijn aanpak, motivatie en zelfinzicht. Speciale aandacht is er voor de planning, de concentratie en de z.g. ‘zelfreflectie’. De workshop bestaat uit een lezing van Jolles en van van der Donk; daarnaast gaat het om vragen en discussie. De workshop baseert zich mede op het boek ‘Het Tienerbrein’ van Jelle Jolles.

Woensdag 27 september
Jolles, Jelle (2017). De lerende tiener en zijn brein. Scholengroep xx, Bijlmer Amsterdam. Ouderavond 27 september 2017.
Locatie: Amsterdam

Dinsdag 26 september
Jolles, Jelle (2017). De lerende brugklasser. Startbijeenkomst onderwijsinnovatieproject Breinlessen, Vrije Universiteit Amsterdam. Presentatie en workshop voor leraren.
Locatie: Amsterdam

Maandag 25 september
Jolles, Jelle en Marthe van der Donk (2017). Hoe de tiener leert plannen en handelen. Murmellius gymnasium Alkmaar. Workshop voor ouders.
Locatie: Amsterdam
Door: deze workshop wordt verzorgd door prof Jelle Jolles en dr Marthe van der Donk. Beiden zijn aangesteld bij het Centrum Brein & Leren van de VU in Amsterdam. Prof Jolles is de auteur van de recent uitgekomen bestseller ‘Het tienerbrein’. Deze is vanaf 21 september in een Midprice editie verkrijgbaar is.
Samenvatting: Veel tieners zijn verstandig en weten heel veel. Maar ze doen soms van die domme dingen en hun schoolcijfers zijn soms minder goed dan verwacht. Hoe komt dat? Dat komt omdat de tiener nog ‘werk in uitvoering’ is. Zijn hersenen zijn nog aan het rijpen en hij is zelf nog tot ver na het twintigste jaar bezig met zijn ontplooiing. Welke handvatten zijn er voor ouders om de tienerzoon of -dochter te begeleiden? Daar gaat het om in deze workshop. Nieuwe inzichten over de ontwikkeling van je tiener worden besproken en wat kun je doen ter stimulans van zijn aanpak, motivatie en zelfinzicht. Speciale aandacht is er voor de planning, de concentratie en de z.g. ‘zelfreflectie’. De workshop bestaat uit een lezing van Jolles en van van der Donk; daarnaast gaat het om vragen en discussie. De workshop baseert zich mede op het boek ‘Het Tienerbrein’ van Jelle Jolles.